Część 6. - waw jako spółgłoska [w]
- Literę waw oznaczającą spółgłoskę [w] podwaja się tylko w środku słowa, np.:
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| מָוֶת |
מוות |
mawet |
śmierć |
|
| תִּקְוָה |
תקווה |
tikwa |
nadzieja |
|
| זָוִית |
זווית |
zawit |
kąt |
|
| אִוְשָׁה |
אוושה |
iwsza |
szmer |
|
| תִּוֵּךְ |
תיווך |
tiwech |
pośredniczył |
|
| תָּוִים |
תווים |
tawim |
nuty |
zob. pkt. 2.b |
| קַוִּים |
קווים |
kawim |
linie |
zob. pkt. 2.b |
| לִוְיָתָן |
לווייתן |
liwjatan |
wieloryb |
widzimy tu również podwojenie spółgłoskowego jud |
także jeśli początkowe waw znalazło się w środku słowa po dodaniu przyimków: mi-, sze-, ha-, ke-, le-, be-. Np.:
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| מִוְּרִיד |
מווריד |
mi-wrid |
z żyły |
bez przedrostka: וריד |
| שֶׁוִּתְּרוּ |
שוויתרו |
sze-witru |
którzy zrezygnowali |
bez przedrostka: ויתרו |
| הַוַּעַד |
הוועד |
ha-wa'ad |
komitet |
bez przedrostka: ועד |
| כְּוֶרֶד |
כוורד |
ke-wered |
jak róża |
bez przedrostka: ורד |
| לְוָתִיק |
לוותיק |
le-watik |
do weterana |
bez przedrostka: ותיק |
| בְּוַרְשָׁה |
בוורשה |
be-warsza |
w Warszawie |
bez przedrostka: ורשה |
Nie podwaja się jednak początkowego waw, które znalazło się w środku słowa po dodaniu przedrostka we- (patrz niżej - pkt. 2.c).
- Litery waw oznaczającej spółgłoskę [w] nie podwaja się w następujących sytuacjach:
- Na początku słowa, np.:
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| וֶרֶד |
ורד |
wered |
róża |
nie: וורד |
| וַעַד |
ועד |
wa'ad |
komitet |
nie: וועד |
| וָתִיק |
ותיק |
watik |
weteran |
nie: וותיק |
| וְרִיד |
וריד |
wrid |
żyła |
nie: ווריד |
| וִתַּרְתִּי |
ויתרתי |
witarti |
zrezygnowałem |
nie: וויתרתי |
| וַרְשָׁה |
ורשה |
warsza |
Warszawa |
nie: וורשה |
- Na końcu słowa, np.:
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| שָׁלֵו |
שלו |
szalew |
spokojny |
UWAGA: w odmianie (po dodaniu końcówek) waw ulega podwojeniu, ponieważ nie znajduje się już wtedy na końcu słowa: שלווים ,שלווה |
| כִּסְלֵו |
כסלו |
kislew |
miesiąc Kislew |
|
| לָאו |
לאו |
law |
nie (aram.) |
|
Jednak jeśli kończące wyraz spółgłoskowe waw poprzedzone jest samogłoską [a], to w pisowni pełnej wstawiamy przed waw literę jud, np.:
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| סְתָו |
סתיו |
staw |
jesień |
w liczbie mnogiej jednak: סתווים |
| עַכְשָׁו |
עכשיו |
achszaw |
teraz |
|
| יַחְדָּו |
יחדיו |
jachdaw |
razem |
|
dodawania jud nie stosuje się jednak w słowach jednosylabowych (także jeśli liczba sylab zwiększy się przez dodanie przedrostków), np.:
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| צַו |
צו |
caw |
nakaz |
|
| קַו |
קו |
kaw |
linia |
|
| תָּו |
תו |
taw |
nuta |
|
| וו |
וָו |
waw |
hak |
|
chyba że są to nazwy liter ת i ו - dla odróżnienia ich od słów oznaczających "nutę" i "hak" :
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| תָּו |
תיו |
taw |
nazwa litery "taw " |
częściej: תי"ו |
| וָו |
ויו |
waw |
nazwa litery "waw" |
częściej: וי"ו |
-
Nie podwaja się spółgłosowego waw nawet w środku słowa, jeśli sąsiaduje ono w pisowni pełnej z innym waw (obojętne czy spółgłoskowym, czy samogłoskowym), np.:
| ktiw chaser |
ktiw male |
wymowa |
znaczenie |
komentarz |
| וּוֶרֶד |
וורד |
u-wered |
i róża |
a nie: ווורד |
| וּוַרְשָׁה |
וורשה |
u-warsza |
i Warszawa |
a nie: ווורשה |
| לְקַוּוֹת |
לקוות |
lekawot |
mieć nadzieję |
a nie: לקווות |
| בִּמְכֻוָּן |
במכוון |
bi-mechuwan |
celowo |
a nie: במכווון Nie ma tu podwojenia. Pierwszy waw to samogłoska [u] (w pisowni zwięzłej wyrażony tylko przy pomocy kubuc), a drugi to spółgłoska [w]. |
| וָוִים |
ווים |
wawim |
haki |
a nie: וווים |
| מִוָּו |
מוו |
mi-waw |
z haka |
a nie: מווו |
| וּוָווֹ |
וווו |
u-wawo |
i jego hak |
oba środkowe waw to spółgłoski [w], ale żadna nie została podwojona |
| לֻוּוּ |
לוו |
luwu |
zostali odprowadzeni |
Nawet jeśli samogłoskę kubuc oddamy przy pomocy waw i napiszemy לווו (jak chcą niektóre słowniki), to nadal nie będzie tu podwojenia spółgłoskowego waw, ponieważ pierwsze i ostatnie waw oznaczać będą samogłoskę [u]. |
| מְקֻוּוֹת |
מקוות |
mekuwot |
oczekiwane z nadzieją |
Podobnie jak w przypadku "luwu" - i tutaj kubuc wyjątkowo nie przechodzi w waw, a spółgłoskowy waw nie jest podwojony z powodu sąsiadowania z samogłoskowym waw w końcówce -ot. |
[część 1]
[część 2]
[część 3]
[część 4]
[część 5]
[część 6]
[część 7]
|